LEYLA İLHAN
Türklerin hücumu sürüyor. Fakat yurt dışında konut yatırımının dikkat edilmesi gereken bazı kritik yönleri var.
Türklerin başta Londra olmak üzere İngiltere’de ev alımları hızlandı. Özellikle Londra’dan yoğun alım yapan Türklerin bu pazarda dikkat etmesi gereken bazı konular da var. Alım yapılması gereken bölgeden, ödemenin nasıl yapılacağına, hangi tapu türünün tercih edilip, kiralamaya kadar uzanan bir dizi süreçte Unique London Kurucusu Arzu Uygun önemli bilgiler verdi.
ALIM AMACINI BELİRLEYİN
İlk olarak alım amacının çok net belirlemek gerektiğini belirten Uygun, “Eğer kendiniz ya da çocuklarınızın yakın gelecekte oturmaları için bir daire alınıyorsa, diledikleri bölgeden, matematik yapmadan, bütçenize uygun sıfır bir daire almalarını öneriyorum.
Ancak bu alımın amacı, yatırımsa yani kira geliri elde etmek ise sadece sayılara sadık kalmalarını, alacakları dairenin yıllık kira getirisi, ileriki yıllardaki değer artış potansiyeli, site aidatı ve bulunduğu bölge gibi getiriyi birebir etkileyen tüm faktörleri dikkatlice analiz etmelerini öneriyorum” dedi.
SIFIR DAİRE ÖNERİSİ
Uygun, yatırım amaçlı alınan gayrimenkullerin getirisinin maksimum seviyeye çekilmesi için bilinmesi gerekenler hakkında da konuştu. Ülkede konut stokunun çok eski olduğunu belirten Uygun, “Stokun yüzde 15’i 1900 yılından önce, yüzde13’ü de 19301939 yılları arasında inşa edilmiş. Dolayısıyla mevcut stok enerji tasarrufu düşük ve çok tamirat gerektiren dairelerden oluşmakta.
İngiltere’de hizmet çok pahalı ve kısıtlı olduğu için de tamiratın maaliyetine razı olsanız dahi tamirci bulmanız gerçekten zor bir süreç. Yatırımcıların bu süreçleri Türkiye’den yönetmeleri gerçekten imkansız. Dolayısıyla kesinlikle sıfır daire almalılar” diye konuştu.
YÜZDE 65 ENERJİ TASARRUFU
Eski ile yeni arasındaki bir diğer farkın da eski yapıların enerji tasarrufunun yeniye göre düşük olması olduğunu belirten Uygun, “Doğalgaz ve elektrik fiyatlarının çok arttığı şu günlerde, İngiltere’de bunlara ödenen faturalar çok önem kazandı. Bu sebeple insanlar iki alternatif arasında seçim yaparken, yüzde 65’e kadar enerji tasarrufu sağlayan yeni inşa edilmiş yapıları tercih ediyorlar” dedi.
ENERJİ SEVİYESİ E’DEN DÜŞÜKSE TADİLAT GEREKİYOR
İngiltere’de Enerji Performans Sertifikası (EPC) denilen ve bütün konutların sahip olması gereken bir sertifika olduğunu belirten Uygun, “Enerji seviyesi en yüksek A, en düşük ve en zayıf olan seviye G. EPC seviyesi, yeni inşaatlarda çoğunlukla B. Bu çok iyi bir seviye. 2023 Nisan’dan itibaren, devlet tüm eski evlerin ve işyerlerinin EPC notlarının en düşük E olması zorunluluğu getirdi. Dolayısıyla ile eski eviniz ya da işyerinizin EPC oranı E’den düşükse, mutlaka tadilat yapıp, enerji tasarrufunu yükseltmeniz ve minimum E olacak şekilde iyileştirmeniz gerekiyor” diye konuştu.
KENTSEL DÖNÜŞÜM ALANI TAVSİYESİ
Bölge seçimi hakkında bilgi veren Arzu Uygun, Türklerin henüz duymadığı, prim yapma sürecini tamamlamamış ve mümkünse kentsel dönüşüm bölgelerine yatırım yapılması önerisinde bulundu. İngiltere’de kentsel dönüşümün devlet ve belediyelerin de içinde olduğu bir süreçle yönetildiğini kaydeden Uygun, “Kentsel dönüşümün gerektirdiği tüm alt ve üst yapı iyileştirmeleri, bölgedeki yaşam olanaklarını iyileştirecek ve özendirecek şekilde hem devlet, hem belediye hem de inşaat firmaları tarafından koordineli olarak uygulanmakta. Bu sebeple kentsel dönüşüm bölgelerindeki gayrimenkul değer artışları, kentsel dönüşüm bölgesinde olmayan lokasyonlardan daha fazla olmakta” dedi.
EV ÖDEMESİ İKİ ŞEKİLDE YAPILIYOR
İngiltere’de ev alımının exchange ve completion olmak üzere iki aşamada tamamlandığını kaydeden Arzu Uygun, “Ev bedelinin minimum yüzde10’luk kısmının ödendiği ve sözleşmelerin imzalanarak el değiştirdiği kısma exchange diyoruz. Exchange’de, satıcıya, kalan yüzde 90’ı vadede ödeyeceğinizi taahhüt edip, eğer ödeme yapmazsanız, ödediğiniz yüzde 10’luk kısma el koyarak satışı iptal etme yetkisi veriyorsunuz. 1 yıl ya da iki yıl sonra bitecek projelerden satın alma yaptığınızda minimum yüzde 10’luk kısmı, alıma karar verdikten yaklaşık 1 ay sonra ödüyorsunuz, kalan bakiyeyi ise evi teslim alırken ödüyorsunuz" diye konuştu.
SATIŞLAR AVUKAT ÜZERİNDEN YAPILIYOR
İngiltere’de tüm gayrimenkul alım işlemlerinin avukatlar aracılığı ile yapıldığını aktaran Uygun, “Hem alıcının hem satıcının bu işlemi yapması için birer avukat ataması ve tüm işlemlerin bu iki avukat tarafından yürütülmesi zorunlu. Para transferi de sadece avukatın müşteri hesabına yapılmalı, hiçbir şekilde satıcıya direk ödeme yapılmamalı” uyarısında bulundu.
2 AY KİRA ÖDEMEYEN ÇIKARILIYOR
Arzu Uygun, İngiltere’deki kira yönetimi konusunda da bilgi verdi. Londra’da kiralama konusunda emlak şirketlerinin süreci yönettiğini söyleyen Uygun, “Kira ilanının verilmesi, gerekiyorsa mobilya alımı, kiracının bulunması, kiracı adayının bütün kredi kontrolünün yapılması, sözleşmelerin hazırlanıp, her ay kiranın tahsil edilerek ev sahibinin hesabına transfer edilmesini içeren hizmetlerin tamamı sunulmakta” dedi. İngiltere’de ev sahiplerinin kiralarını tahsil ederken herhangi bir sürprizle karşılaşmamaları için kira tahsil sigortasını da almalarını öneren Uygun, “Bu sigorta kiracının kirasını 2 ay üst üste ödememesi sonrasında devreye giriyor, ev sahibine kirayı ödemeye başlıyor ve kiracının çıkartılması için hukuki bir masraf yapılması gerekiyorsa onu da kapsıyor” dedi.